Ανεργία των Νέων: Υπάρχουν προτάσεις ή μας δουλεύουν;

Υπάρχουν προτάσεις ή μας δουλεύουν σε ένα τόσο σοβαρό θέμα όπως η ανεργία; Διαβάστε μια σοβαρή εκτίμηση!!!

Από τις πλέον επικίνδυνες ατραπούς που έχουν χαρακτηρίσει τα τελευταία χρόνια της κρίσης, είναι η μεγέθυνση προϋπαρχόντων προβλημάτων, όπως η νεανική ανεργία.

Η χώρα μας, δυστυχώς, έχει επηρεαστεί περισσότερο από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες στον τομέα αυτό κι έτσι η νεανική ανεργία (κάτω των 25 ετών) ξεπερνά το 58% σύμφωνα με την Eurostat…

Πέρα από τον εργασιακό τομέα, η ζωή των νέων έχει αλλάξει ραγδαία και πολλοί είναι αυτοί που μιλούν για μια “χαμένη γενιά”.

Έτσι από τη γενιά των 500 ευρώ και τις συμβάσεις με μπλοκάκι, έχουμε περάσει πλέον στα τεράστια ποσοστά ανεργίας και στις ειδικές συνθήκες εργασιακών σχέσεων, για όσους νέους δουλεύουν, με μισθούς πολύ κάτω από το όριο της φτώχειας.

Ανησυχητική είναι, επίσης, η πολύ μεγάλη αύξηση του αριθμού των NEETs (νέοι εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης ή κατάρτισης) που σε πανευρωπαϊκό επίπεδο ξεπερνούν ήδη τα 7,5 εκατομμύρια, ενώ στην Ελλάδα ανέρχονται σε περίπου 240.000…

Οι νέοι αυτοί μη έχοντας εναλλακτικές διεξόδους, συνήθως, οδηγούνται στο κοινωνικό αποκλεισμό με αποτέλεσμα να υιοθετούν επικίνδυνη αντικοινωνική ή εξτρεμιστική συμπεριφορά, τις συνέπειες των οποίων τις έχουμε δει έντονα στη χώρα μας. Οι συνέπειες εκτός από κοινωνικές είναι και οικονομικές, αφού (σύμφωνα με το Eurofound) οι NEETs κοστίζουν στην Ε.Ε. 153 δις ευρώ ετησίως…

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί η ανεργία των νέων υιοθετήθηκε η “Εγγύηση για τη Νεολαία” (Youth Guarantee). Πρόκειται για μια πρωτοβουλία, η οποία εξασφαλίζει ότι όλοι οι νέοι κάτω των 25 ετών, λαμβάνουν προσφορά καλής ποιότητας εργασίας, συνεχούς εκπαίδευσης, μαθητείας ή άσκησης, εντός τεσσάρων μηνών από τη στιγμή που καθίστανται άνεργοι ή εξέρχονται από την επίσημη εκπαίδευση και προσαρμόζεται στις ανάγκες του κάθε ατόμου ξεχωριστά.

Βασιζόμενη σε σκανδιναβικές καλές πρακτικές που ξεκίνησαν ήδη από τη δεκαετία του “80, η “Εγγύηση για τη Νεολαία” αποτελεί ένα αρκετά φιλόδοξο και μεγαλόπνοο ευρωπαϊκό σχέδιο.

Δυστυχώς, όμως, η υλοποίηση της “Εγγύησης” στην Ελλάδα έχει μείνει αρκετά πίσω. Η χώρα μας υπέβαλλε το σχέδιό της την τελευταία ημέρα της προθεσμίας (31 Δεκεμβρίου 2013) και κλήθηκε να το υλοποιήσει την αμέσως επόμενη (1 Ιανουαρίου 2014). Η μη αγαστή συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων φορέων οδήγησε στην υποβάθμιση του προγράμματος με αποτέλεσμα οι θιγόμενοι νέοι να μην έχουν επαρκή πληροφόρηση και να μην επωφελούνται των ευκαιριών που τους αφορούν.

Από την άλλη πλευρά, αρκετοί νέοι βρίσκουν διέξοδο προς την επιχειρηματικότητα. Πολλές καινοτόμες και πολλά υποσχόμενες start up εταιρίες έχουν “αναδυθεί” την περίοδο της κρίσης. Δεν θα πρέπει, φυσικά, να παραβλέπουμε και τους λιγότερο προβεβλημένους τομείς επιχειρηματικότητας (κοινωνική, πράσινη κτλ.) που προσφέρουν εναλλακτικές διεξόδους και συνεισφέρουν στην κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη.

Και εδώ, όμως, οι νέοι στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα με τη γραφειοκρατία και την έλλειψη κεφαλαίων να είναι τα σημαντικότερα.

Ωστόσο, τα παραπάνω προβλήματα δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και προτάσεις. Σε ένα απολύτως στοχευμένο επίπεδο στην Ελλάδα, θα πρέπει να γίνει προσπάθεια να αρθούν τα όποια εμπόδια εμποδίζουν την ανάπτυξη της νέας και υγιούς νεανικής επιχειρηματικότητας (όλων των μορφών), την προώθηση της συνεταιριστικής οικονομίας.

Παράλληλα, είναι απαραίτητο αναζητηθούν δυνατότητες για την εξάλειψη της γραφειοκρατίας με στόχο την πλήρη ψηφιοποίηση όλων των διαδικασιών εταιρειών, αλλά και άλλων συνεργατικών σχημάτων (ψηφιακά λογιστικά βιβλία, ψηφιακές συναλλαγές κλπ).

Πέρα από την επιχειρηματικότητα, οι νέοι στην Ελλάδα και την Ευρώπη αντιμετωπίζουν πολλές προκλήσεις όταν καλούνται να κάνουν την πρακτική άσκησή τους. Συνήθως, οι εργοδότες δεν καταβάλλουν τις απαραίτητες εισφορές, ενώ οι συνθήκες εργασίας δεν συνάδουν με τους σκοπούς της πρακτικής.

Οι νέοι καλούνται να δουλεύουν ως κανονικοί εργαζόμενοι, με ελάχιστα χρήματα, σε μη ευέλικτα ωράρια και δεν εκπληρώνουν τις μαθησιακές τους ανάγκες στο χώρο εργασίας. Είναι αναγκαία, επομένως, η χάραξη πολιτικών και η υλοποίηση προγραμμάτων που θα προστατεύουν νομικά, αλλά και θα εξασφαλίζουν οικονομικά τους νέους στη διάρκεια της πρακτικής τους άσκησης.

Η επέκταση προγραμμάτων κατάρτισης και επαγγελματικής εμπειρίας (όπως π.χ. το ευρωπαϊκό πρόγραμμα “Leonardo da Vinci”), θα πρέπει να λειτουργεί ως όχημα επαγγελματικής κινητικότητας σε μια πανευρωπαϊκή αγορά εργασίας.

Αφήνω για το τέλος το σημαντικότερο εργαλείο που θα μπορούσε να επαναφέρει την Ευρωπαϊκή Ένωση ξανά στο όραμα των αρχικών της συστατικών στοιχείων, αλλά και την Ελλάδα ως ενεργό και ισότιμο στοιχείο μέσα στο χάρτη, όσον αφορά το θέμα της εργασίας των νέων.

Πρόκειται για μια πρόταση που ο ίδιος ο Γιώργος Χατζημαρκάκης έχει επανειλημμένως υποστηρίξει και αφορά στην εγγύηση για την απασχόληση στους νέους, μέσα από ένα ευρωομόλογο.

Το ευρωομόλογο αυτό, το οποίο αποτελεί και βασική προτεραιότητα των Ελλήνων Ευρωπαίων Πολιτών, θα στοχεύει αποκλειστικά στην καταπολέμηση της ανεργίας των νέων (youth bond), με στοχευμένα μέτρα για κάθε κατηγορία άνεργων νέων, προσφέροντας τις ανάλογες ευκαιρίες.

Η Ελλάδα μας υστερεί σε πολιτικές για τους νέους με ευθύνη και της Ευρώπης. Σε ένα ευρωπαϊκό τοπίο που συνεχώς μεταβάλλεται και εξελίσσεται, θα πρέπει τα δικαιώματα των νέων στην εργασία να προστατεύονται και να τους δίνονται ευκαιρίες προσωπικής, κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης.

Το παλαιό ξεπερασμένο μοντέλο εργασίας πρέπει να αναπροσαρμοστεί και οι νέοι να αποτελέσουν την πιο σοβαρή “επένδυση” του κράτους για το μέλλον.

Άλλωστε, οι οικονομίες του όχι και τόσο μακρινού μέλλοντος θα είναι οι οικονομίες της γνώσης (knowledge-based economies). Δεν έχουμε την πολυτέλεια χαμένων γενιών, έχουμε την ανάγκη κερδισμένων ευκαιριών.

Με πληροφορίες από τον Μάνο Παυλάκη

τ. Πρόεδρος του βραβευμένου από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ΜΚΟ Νεολαίας Youthnet Hellas. Παραιτήθηκε για να είναι υποψήφιος Ευρωβουλευτής με τους Έλληνες Ευρωπαίους Πολίτες της πρωτοβουλίας Χατζημαρκάκη.